Nền nhà nên cao hơn mặt đường bao nhiêu? Bí quyết xác định cao độ nền nhà

Nền nhà hoàn thiện nên cao hơn mặt đường bao nhiêu là hợp lý?

“Xây nhà thì nên nâng nền cao bao nhiêu bậc?”, “Liệu vài năm nữa nhà nước có nâng đường trước nhà mình không?”, “Nếu không nâng cao, lỡ mưa lớn ngập lụt thì sao?”… Đây là chuỗi câu hỏi và cũng là nỗi trăn trở chung của hầu hết chủ nhà khi chuẩn bị bước vào giai đoạn đặt móng xây dựng tổ ấm.

Tâm lý “muốn nâng nền thật cao” của khách hàng là hoàn toàn dễ hiểu. Bỏ ra một số tiền lớn tích cóp cả đời để xây nhà, ai cũng mang nỗi sợ cảnh ngập lụt mỗi mùa mưa, sợ khói bụi từ mặt đường bay vào nhà, và đặc biệt là sợ kịch bản con đường trước mặt bỗng nhiên được nâng cấp, cán nhựa đè lên lớp cũ khiến ngôi nhà của mình biến thành “thung lũng”. Tuy nhiên, dưới góc nhìn kỹ thuật, nếu cứ nâng cao một cách vô tội vạ mà không tính toán kỹ lưỡng, ngôi nhà sẽ gặp rất nhiều bất tiện trong quá trình sử dụng: từ việc dắt xe máy, lùi ô tô vào nhà mỗi ngày trở thành một cực hình, cho đến việc đi lại nguy hiểm cho người già và trẻ nhỏ, thậm chí làm phá vỡ đi tỷ lệ thẩm mỹ cân đối của tổng thể kiến trúc mặt tiền.

Vậy làm sao để dung hòa giữa nỗi sợ ngập lụt và sự thuận tiện trong sinh hoạt hàng ngày? Nền nhà hoàn thiện cao hơn mặt đường bao nhiêu là hợp lý và khoa học nhất? Trong bài viết này, Kỹ sư Bộ phận thi công tại NAGOPA sẽ cùng anh/chị phân tích chi tiết bản chất của bài toán cao độ (cos), đồng thời đưa ra các phương án thiết kế cos cao độ giúp ngôi nhà của anh/chị vừa an toàn trước quy hoạch tương lai, vừa đảm bảo tính công năng hoàn hảo.

1. Bản chất của “Tâm lý nâng nền” và những hệ lụy ít ai ngờ tới

Trong quá trình cung cấp dịch vụ tư vấn thiết kế và xây dựng nhà trọn gói, NAGOPA nhận thấy nỗi sợ lớn nhất của người xây nhà là sự mơ hồ thông tin về hạ tầng. Việc các tuyến đường cả nội ô lẫn ngoại ô thường xuyên được cải tạo, nâng cấp sau 5-10 năm là thực tế rõ ràng.

Tuy nhiên, nếu giải quyết nỗi sợ này bằng cách đổ đất, tôn móng lên quá cao một cách thô cứng mà không có sự tính toán kỹ thuật và yếu tố sử dụng của con người ngôi nhà của anh/chị sẽ phải đối mặt với những hệ lụy dài hạn:

• Bất tiện di chuyển hàng ngày: Hãy tưởng tượng mỗi ngày anh/chị phải vất vả dắt chiếc xe máy lên một con dốc cao gắt, hoặc loay hoay lùi ô tô vì sợ cạ gầm. Đối với gia đình có người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ, việc di chuyển qua lại giữa các không gian có cao độ chênh lệch lớn luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

• Hiệu ứng “tù túng” và mất cân đối kiến trúc: Nếu diện tích chiều sâu sân ngắn mà nền nhà lại nâng quá cao, mặt tiền ngôi nhà sẽ bị chắn bởi một hệ bậc cấp đồ sộ, thô kệch. Điều này làm mất đi sự thanh thoát, tinh tế của thiết kế kiến trúc biệt thự hay nhà phố hiện đại.

2. Nền nhà hoàn thiện cao hơn mặt đường bao nhiêu là hợp lý?

Để xác định được cos nền nhà chuẩn, đội ngũ kỹ sư và kiến trúc sư của NAGOPA không bao giờ đoán mò theo cảm tính. Con số này bắt buộc phải được tính toán dựa trên sự cộng dồn khoa học giữa các lớp hạ tầng kỹ thuật đô thị.

Dưới đây là bảng tổng hợp các cao độ giả định theo từng kịch bản cụ thể để anh/chị dễ dàng hình dung (Mốc mặt đường hiện hữu được quy ước là 0):

Bảng tổng hợp cao độ giả định dự phòng quy hoạch nâng đường (Đơn vị: cm)

Bảng tổng hợp cao độ giả định dự phòng quy hoạch (Đơn vị: cm)

Từ bảng dữ liệu kỹ thuật trên, chúng ta bóc tách chi tiết từng thông số ứng dụng thực tế:

Kịch bản 1: Đường đô thị đã ổn định quy hoạch (Đã có vỉa hè, cống hộp)

• Vỉa hè cao hơn đường: 20cm (Theo tiêu chuẩn đô thị).

• Sân nhà cao hơn vỉa hè: 15cm (Để thoát nước mưa ra ngoài).

• Nền nhà cao hơn sân: 45cm (Tương ứng với 3 bậc tam cấp phong thủy).

→ Tổng chiều cao từ mặt đường đến nền nhà: 80cm.

Kịch bản 2: Tuyến đường đô thị lớn nhưng nằm trong diện chỉnh trang, nâng cấp

• Cos đường nâng tương lai: +20cm (Dự phòng cho 1-2 lần thảm nhựa đè lớp cũ).

• Vỉa hè tương lai cao hơn đường nâng: 20cm (Khung tiêu chuẩn, tổng cộng cao hơn đường hiện tại 40cm).

• Sân nhà cao hơn vỉa hè tương lai: 15cm (Tổng cộng cao hơn đường hiện tại 55cm).

→ Tổng chiều cao từ mặt đường đến nền nhà: 100cm ( Khi nhà làm 3 bậc tam cấp) hoặc 130cm (Nhà làm 5 bậc). Đây là phương án “đón đầu quy hoạch” an toàn tuyệt đối cho các công trình có vòng đời sử dụng từ 30-50 năm.

Kịch bản 3: Đối với các tuyến đường hẻm nhỏ hoặc đường nông thôn KHÔNG có vỉa hè

Vì không có lớp vỉa hè trung gian làm lá chắn, ranh giới giữa đường và sân nhà rất mong manh. Nước mưa từ đường hẻm rất dễ tràn trực tiếp vào nhà nếu không tính toán kỹ:

• Cos đường nâng tương lai: +15cm – 20cm (Dự phòng trường hợp hẻm được tráng thêm một lớp bê tông hoặc thảm nhựa mới).

• Sân nhà cao hơn mặt đường hiện hữu: 25cm – 30cm (Tạo độ dốc vừa đủ để dắt xe máy dễ dàng từ đường thẳng vào sân mà không bị gắt gầm).

• Nền nhà cao hơn sân: 45cm (Làm nhà 3 bậc, tổng cao hơn đường 75cm) hoặc 75cm (Làm nhà 5 bậc, tổng cao hơn đường 105cm).

→ Tổng chiều cao từ mặt đường đến nền nhà: 75cm đến 105cm.

Kịch bản 4: Khu vực vùng trũng thấp, rốn ngập triều cường

→ Tổng chiều cao từ mặt đường đến nền nhà: Từ 120cm đến 150cm so với mặt lộ hiện tại để đảm bảo an toàn tuyệt đối trước thiên tai và các đợt triều cường lớn.

3. Quy định pháp lý: Không phải con đường nào cũng có vỉa hè

Nhiều người mặc định trước nhà mình sau này chắc chắn sẽ có vỉa hè cao ráo. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam quy định rất rõ về việc phân cấp đường được bố trí vỉa hè.

Theo Thông tư số 01/2021/TT-BXD của Bộ Xây dựng (Quy chuẩn QCXDVN 01:2021/BXD):

• Đường có vỉa hè: Chỉ áp dụng bắt buộc cho đường phố nội bộ khu đô thị, khu dân cư tập trung. Đường có lộ giới rộng từ 12m trở lên thì vỉa hè tối thiểu mỗi bên phải từ 3m.

• Đường KHÔNG có vỉa hè: Đối với đường hẻm nhỏ (dưới 6m – 8m) hoặc đường giao thông nông thôn. Quy chuẩn quy hoạch sẽ không bố trí vỉa hè. Tại đây chỉ có dải lề đường nằm sát mép mương thoát nước.

Đồng thời, tiêu chuẩn thiết kế hạ tầng đô thị hiện hành (TCVN 10333-3:2014) cũng quy định rõ. Cao độ vỉa hè hoàn thiện so với mặt đường nằm trong khoảng tối thiểu 12.5cm và tối đa 30cm. Mức phổ biến tốt nhất thường được chọn là 15cm đến 20cm.

Nếu đất của anh/chị nằm trong hẻm nhỏ, việc chờ đợi làm vỉa hè tương lai là không khả thi. Lúc này, cao độ sân và nhà phải tính trực tiếp từ tim đường hiện hữu.

4. Biến số quan trọng: Tính toán Cos đất hiện hữu bị trũng, thấp hơn đường

Trong thực tế đi khảo sát hiện trạng trước khi thiết kế kiến trúc NAGOPA nhận thấy một thực trạng: Không phải khu đất nào cũng bằng phẳng với mặt đường. Rất nhiều vị trí đất thực tế hiện nay bị trũng thấp hơn mặt đường nhựa từ 30cm, 50cm, thậm chí là cả 1 mét (thường gặp ở các khu đất vườn, đất nông nghiệp cũ chưa qua san lấp).

Khi gặp trường hợp đất thấp hơn đường, bài toán tính toán chi phí và kỹ thuật thi công móng thay đổi hoàn toàn:

• Rủi ro về sụt lún và áp lực thành móng: Nếu đất thấp hơn đường, và anh/chị muốn nền nhà cao hơn đường, tổng chiều cao từ mặt đất hiện hữu lên đến nền hoàn thiện là khá cao. Khối lượng đất cát cần đổ vào để tôn nền là khổng lồ. Nếu không tính toán biện pháp thi công xây tường bó nền gia cố chịu lực hông, áp lực từ khối cát lấp sẽ làm xé toạc tường móng và gây sụt lún sân nứt sàn sau vài năm.

• Giải pháp từ NAGOPA: Đối với nền đất trũng, kết cấu nền bó móng bắt buộc phải được gia cố. Quy trình đổ đất nâng nền phải được thực hiện nghiêm ngặt theo từng lớp, đồng thời tưới nước lóng nền và dùng máy đầm chuyên dụng đầm chặt nén chặt trước khi đổ lớp tiếp theo.

5. FAQ – Câu hỏi thường gặp khi tính toán cao độ nền nhà

Câu hỏi 1: Nâng nền nhà cao như vậy thì phần móng có cần xử lý gì đặc biệt không?

Trả lời: Chắc chắn là có. Khi nâng nền cao, khối lượng đất cát lấp bên trong để tôn nền là rất lớn, tạo áp lực hông lên hệ đà kiềng và tường bó nền. Trong tiêu chuẩn thi công của NAGOPA, công đoạn thi công bó nền (thuộc phần móng) nhằm để bó nền đất, nâng nền phải được tính toán kết cấu kỹ lưỡng. Đồng thời, quá trình đổ đất phải thực hiện theo từng lớp và lóng nền để nén chặt đất. Đặc biệt, đối với các nền nhà tôn cao từ 50cm trở lên, chúng tôi luôn khuyến khích chủ nhà lựa chọn giải pháp gia cố thêm bằng việc đổ bê tông nền sàn tầng trệt. Đây là khoản đầu tư vô cùng xứng đáng để bảo vệ toàn bộ bề mặt nền nhà không bao giờ gặp phải tình trạng lún võng hay nứt gạch vỡ nền do tác động của tải trọng di chuyển bên trên.

Câu hỏi 2: Làm sao để biết chính xác tuyến đường trước nhà tôi có nằm trong quy hoạch nâng đường hay không?

Trả lời: Trong giai đoạn thực hiện bản vẽ thiết kế, chủ nhà nên lên Phòng Quản lý Đô thị của Quận/Huyện hoặc UBND Phường/Xã sở tại để xin trích lục thông tin quy hoạch lộ giới và cao độ chuẩn (+0.000 so với mực nước biển) của tuyến đường đó. Khi đồng hành cùng NAGOPA, đội ngũ kỹ sư của chúng tôi sẽ hỗ trợ khách hàng thực hiện công tác khảo sát hiện trạng và phát triển hồ sơ thiết kế chuẩn xác và thẩm mỹ nhất với quy hoạch tại đô thị.

6. Chia sẻ từ chuyên gia NAGOPA

Một ngôi nhà đẹp và bền vững, đáng sống không nằm ở việc cố gắng đẩy cái nền lên thật cao một cách cực đoan, mà nằm ở tầm nhìn quy hoạch kết hợp hài hòa với sự tiện nghi, thoải mái trong cuộc sống hàng ngày. Việc hiểu rõ tuyến đường trước nhà có thuộc diện mở rộng, nâng cấp đường và vỉa hè hay không , kết hợp tính toán độ chênh lệch giữa mặt lộ hiện tại và hiện trạng cos đất tự nhiên trũng thấp là chìa khóa vàng giúp hoàn thiện ngôi nhà tốt nhất.

Hy vọng bài viết của NAGOPA đã giúp anh/chị có cái nhìn khoa học hơn. Hãy để ngôi nhà luôn là không gian an toàn và tiện nghi nhất cho mỗi bước chân trở về.

Nếu anh/chị đang sở hữu một khu đất trũng thấp, đường hẻm nhỏ và cần một giải pháp tính toán cao độ chính xác, tối ưu chi phí móng san lấp, hãy liên hệ ngay với NAGOPA để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ tư vấn trực tiếp!

• CÔNG TY XÂY DỰNG NAGOPA
• Hotline: 0836 198 886
• Website: nagopa.com

Tham khảo thêm các nội dung hữu ích khi xây nhà:

• Các loại móng nhà phổ biến hiện nay “Bạn nên biết”
• Giải pháp chống mối khi xây nhà: Vì sao được NAGOPA khuyên dùng
• Có nên làm móng băng nhà 2 tầng? Phân tích từ NAGOPA