Đổ bê tông bao lâu thì được tháo cốp pha? Bạn nên biết khi xây nhà!
Trong quá trình xây dựng tổ ấm, hạng mục bê tông cốt thép là xương sống quyết định sự vững chãi của toàn bộ ngôi nhà. Rất nhiều gia chủ khi quan sát thực tế tại công trình thường băn khoăn: “Đổ bê tông bao lâu thì được tháo cốp pha?”, hay “Tại sao cột vừa đổ hôm qua nay đã tháo khuôn, còn sàn thì phải chờ cả tuần?”.
Để giải tỏa tâm lý lo lắng này và giúp anh chị có cái nhìn khách quan, khoa học hơn về quy trình thi công của nhà thầu trong quá trình sử dụng dịch vụ tư vấn thiết kế và xây dựng nhà trọn gói, NAGOPA sẽ phân tích chi tiết về thời gian tháo dỡ cốp pha cho từng cấu kiện cũng như những lưu ý kỹ thuật không thể bỏ qua.
1. Tại sao thời điểm tháo dỡ cốp pha lại quan trọng?
Cốp pha (coffa) hay ván khuôn đóng vai trò như một hệ thống giá đỡ và định hình dòng bê tông lỏng cho đến khi chúng đông cứng, đạt đủ cường độ chịu lực. Việc quyết định thời điểm tháo dỡ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng ngôi nhà:
Tháo quá sớm: Khi bê tông chưa đạt đủ độ cứng, cấu kiện (đặc biệt là dầm sàn) rất dễ bị võng, nứt gãy hoặc nghiêm trọng hơn là sập đổ, đe dọa an toàn công trình.
Tháo quá muộn: Trừ các trường hợp cần thiết, việc ngâm cốp pha quá lâu sẽ làm chậm tiến độ thi công tổng thể, lãng phí thời gian chờ đợi.
Do đó, mọi quyết định tháo dỡ đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật xây dựng dựa trên đặc thù của từng cấu kiện.
2. Thời gian tháo dỡ cốp pha tiêu chuẩn cho từng cấu kiện
Nhiều gia chủ thường bất ngờ khi thấy tiến độ tháo dỡ của các bộ phận trong nhà không giống nhau. Thực tế, thời gian tháo dỡ phụ thuộc vào vai trò của cốp pha đối với từng cấu kiện đó là “định hình” hay “chịu lực”.
2.1. Đối với cốp pha móng, cột, vách (Cốp pha định hình)
Với các cấu kiện thẳng đứng như cột, vách hay cấu kiện nằm trên mặt đất vững chắc như móng, hệ thống cốp pha lúc này chỉ đóng vai trò như một chiếc khuôn. Chúng giúp định hình kích thước và giữ cho khối bê tông không bị chảy tràn ra ngoài trong lúc chờ đông cứng, hoàn toàn không phải chịu tải trọng đè lên (tải trọng uốn).
Thời gian tháo dỡ: Rất nhanh, chỉ cần từ 1 đến 2 ngày (24 – 48 giờ) sau khi đổ bê tông.
Lý do: Sau khoảng 24 giờ, bề mặt bê tông cột, vách đã đóng rắn, đạt đủ độ cứng để cấu kiện tự đứng vững và không bị biến dạng. Tháo cốp pha sớm ở giai đoạn này còn tạo điều kiện thuận lợi để nhà thầu tiến hành quy trình bảo dưỡng bê tông đúng cách bằng việc tưới nước bão hòa trực tiếp lên bề mặt, ngăn chặn tình trạng nứt rạn chân chim do mất nước đột ngột.
Hình ảnh thực tế công nhân tháo cốp pha cột sau 1 ngày đổ bê tông và tiến hành tưới nước bảo dưỡng
2.2. Đối với cốp pha dầm, sàn (Cốp pha chịu lực)
Hoàn toàn khác biệt với cột, vách; hệ thống ván khuôn dầm, sàn phải nằm ngang và “oằn mình” gánh toàn bộ sức nặng của khối bê tông vừa đổ. Thêm vào đó, mặt sàn này còn phải tiếp tục chịu tải trọng thi công (đá, cát, thép, máy móc và sự di chuyển của thợ) phục vụ cho việc xây dựng tầng tiếp theo.
Bởi tính chất chịu lực cực kỳ lớn này, thời gian tháo dỡ dầm sàn lâu hơn rất nhiều và phụ thuộc vào thành phần vật liệu cốt liệu:
Bê tông thông thường (Không dùng phụ gia): Cần từ 21 – 28 ngày để quá trình thủy hóa diễn ra hoàn toàn tự nhiên. Đây là mốc thời gian an toàn để bê tông đạt 100% mác cường độ thiết kế.
Bê tông sử dụng phụ gia đông kết nhanh (Phụ gia R7): Để tối ưu tiến độ mà vẫn giữ nguyên chất lượng công trình, các nhà thầu chuyên nghiệp thường ứng dụng phụ gia R7 vào trong bê tông thương phẩm. Thời gian tháo dỡ lúc này rút ngắn chỉ còn 7 – 14 ngày. Chất xúc tác giúp bê tông đạt khoảng 75% – 80% cường độ thiết kế chỉ sau 1 tuần, đủ tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn để tháo ván khuôn đáy.
3. Lưu ý kỹ thuật: Quy tắc giữ lại cột chống chịu lực
Hiểu về các mốc thời gian là cần thiết, nhưng gia chủ cần trang bị thêm một kiến thức kỹ thuật trực quan để dễ dàng quan sát, giám sát công trình.
Ngay cả khi bê tông sàn đã đạt đủ tuổi (7 ngày với R7 hoặc 21 ngày với bê tông thường) để dỡ ván khuôn đáy, toàn bộ mặt sàn vẫn chưa đạt trạng thái chịu lực hoàn hảo nhất. Lúc này, áp lực từ việc thi công tầng trên đè xuống là rất lớn.
Quy định bắt buộc lúc này là: Trong quá trình tháo dỡ ván sàn, nhà thầu bắt buộc phải giữ lại (hoặc chống điểm lại) hệ thống các cột chống chịu lực ở vị trí giữa dầm và giữa các nhịp sàn lớn.
Các cây chống tăng này hoạt động như những “trụ đỡ phụ”, làm nhiệm vụ chia sẻ lực ép từ tầng trên truyền xuống. Chúng tuyệt đối ngăn chặn hiện tượng sàn bị võng hoặc kết cấu dầm bị nứt nẻ. Hệ thống cột chống phụ này chỉ được phép tháo dỡ hoàn toàn khi bê tông của sàn tầng trên đã thực sự ổn định.
4. Góc giải đáp: Những thắc mắc thường gặp về tháo dỡ cốp pha
Câu hỏi 1: Tháo cốp pha cột sớm ngay ngày hôm sau liệu bê tông có bị nứt không? Việc tháo cốp pha cột sau 24 giờ là chuẩn kỹ thuật. Bê tông nứt thường do hiện tượng co ngót mất nước. Việc tháo khuôn sớm thực chất giúp nhà thầu dễ dàng tưới nước bão hòa trực tiếp lên bề mặt bê tông, hỗ trợ quá trình bảo dưỡng diễn ra tốt hơn, từ đó hạn chế tối đa nguy cơ nứt rạn.
Câu hỏi 2: Sử dụng phụ gia R7 để tháo dỡ cốp pha sớm có làm giảm tuổi thọ ngôi nhà không? Không. Phụ gia R7 chỉ đóng vai trò là chất xúc tác đẩy nhanh quá trình ninh kết ban đầu của xi măng (đạt cường độ sớm trong 7 ngày đầu). Về lâu dài (sau 28 ngày), mác bê tông và cường độ tổng thể của khối kết cấu vẫn giữ nguyên, hoàn toàn không làm giảm tuổi thọ hay chất lượng công trình.
5. Tổng kết
Việc xây dựng một ngôi nhà vững chắc đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên lý kết cấu khoa học. Nắm rõ được thời gian tháo dỡ cốp pha cho từng cấu kiện Móng, Cột, Dầm, Sàn giúp gia chủ chủ động hơn trong việc theo dõi tiến độ, đánh giá được sự chuyên nghiệp của nhà thầu và trên hết là mang lại sự an tâm tuyệt đối cho tổ ấm của gia đình mình.
Nếu anh chị đang có dự định xây nhà và cần một đơn vị đồng hành chuyên nghiệp, áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe, hãy tham khảo thêm các dự án thi công mà NAGOPA đã thực hiện để có thêm góc nhìn thực tế nhất.
